ความเชื่อไทยโซ่งนับถือ "ผี" ซึ่งมีทั้งผีดีและผีร้าย และมีความเชื่อในเรื่อง ”ขวัญ” สิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นภายในโลกอยู่ใต้อำนาจของผีและสิ่งเหนือธรรมชาติ ดังนั้นความเป็นอยู่และพิธีกรรมต่างๆ จึงมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับผีประเภทต่างๆ ความเชื่อเรื่องผี ไทยทรงดำมีการนับถือผีอย่างเคร่งครัด มีการเซ่นบวงสรวงผีอยู่ประจำ ไทยทรงดำนับถือผีหลายประเภท เช่น ผีบรรพบุรุษ หรือ ผีเฮือน (ผีเรือน) เชื่อว่าผีบรรพบุรุษที่ถึงแก่กรรมไปจะมาปกป้องรักษาลูกหลานให้มีความสุขได้ กระดูกพ่อแม่ จะถือเป็นเครื่องลางของขลัง ก่อนออกจากบ้านจะต้องบอกกล่าวให้คุ้มครองให้ปลอดภัย ไทยโซ่งมีการสืบผี คือผู้ใดมาจากสกุลใดก็สืบผีสกุลนั้น โดยลูกชายคนสุดท้ายจะเป็นคนสืบผีพ่อแม่และจะเป็นเจ้าของบ้านของพ่อแม่หลังจากพ่อแม่ถึงแก่กรรมแล้ว ส่วนบุตรชายคนโต เมื่อแต่งงานแล้ว ก็จะแยกไปมีบ้านต่างหาก ส่วนบุตรสาวจะสืบผีไม่ได้ เพราะจะต้องแต่งงานไปนับถือผีของฝ่ายชาย ผีบรรพบุรุษนี้จะเชิญมาอยู่บนแท่นบูชาที่มุมหนึ่งของห้องในบ้านเรียกที่จัดเฉพาะนั้นว่า “กะล่อห๋อง” ซึ่งแปลว่า “มุมห้อง” หากผู้ใดมานอนค้างที่บ้านไทยทรงดำ จะต้องบอกกล่าวผีเรือนที่ “กะล่อห๋อง” ก่อนเพื่อจะได้ไม่มาทำร้ายรบกวน เมื่อมีการเลี้ยงเหล้าแขก ต้องนำเหล้าไปให้ผีเรือนก่อนแล้วค่อยนำมาให้แขกดื่ม คนที่ไม่ได้เป็นผีเดียวกัน ความเชื่อเรื่องขวัญ ของคนไทยทรงดำเชื่อว่า ขวัญเป็นสิ่งที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด เมื่อใดที่ขวัญออกไปจากตัวหรือมัวไปหลงทางอยู่ที่ใด ก็จะทำให้เจ็บป่วยหรือเคราะห์ร้ายได้ต้องทำพิธีเรียกขวัญซึ่งไทยทรงดำมีพิธีเรียกขวัญหลายลักษณะ ความเชื่ออื่นๆของคนไทยทรงดำก็คล้ายๆกับคนไทยเช่น ความเชื่อเรื่องโชคลาง คำทำนาย ความเชื่อเกี่ยวกับเรื่องทำมาหากิน ในสมัยก่อนไทยทรงดำส่วนใหญ๋ ทำนาจึงมีพิธีกรรมมากมาย อย่างไรก็ดีความเชื่อและพิธีกรรมส่วนใหญ่ก็ยังคงอยู่ ถึงแม้จะเปลี่ยนอาชีพมาเลี้ยงปลาหรือกุ้งแทน ไทยทรงดำนิยมตั้งศาลไว้ ณ ที่ทำมาหากินจะตั้งตรงไหนก็ได้ แต่จะต้องสะดวกไม่ขวางทางเดินต้องพ้นชายกระท่อม และต้องได้รับความเห็นชอบจากหมอดูก่อน ขั้นตอนการทำมาหากินจะต้องมีการบนบานตลอด เช่น ตอนเบิกที่ทำมาหากิน ตอนปล่อยลูกกุ้งหรือลูกปลา ตอนลากกุ้ง และตอยนจะปล่อยลูกกุ้งลงบ่อครั้งที่สอง เป็นต้น สิ่งที่ใช้บนบานมักจะเป็น หัวหมู เหล้า ไก่ สำรับคาวหวาน เมื่อทำการสำเร็จแล้วจะต้องมาแก้บนด้วยสิ่งที่บนบานไว้
|









